Rzeźba kinetyczna

Istnieje we współczesnej sztuce kierunek, który skupia się na połączeniu artyzmu z zagadnieniami ściśle związanym z fizyką. Chodzi o sztukę kinetyczną, gdzie kluczową rolę odgrywa łączenie wielu technik i stylów, aby w konsekwencji ukazać ruch i przez to wyeksponować zagadnienie zmienności. Może to być zarówno ruch rzeczywisty, jak i ruch pozorny, czyli samo wrażenie ruchu oddane za pomocą różnych środków. Funkcjonowanie dzieła sztuki jest w sztuce kinetycznej związane z warunkami atmosferycznymi, a obcowanie z artytycznym wytworem nie wymaga wcale pójścia do muezum, ale podziwiania w plenerze. W sztuce kinetycznej najważniejszą rolę odgrywa rzeźba kinetyczna, nazywana często, nieprzypadkowo, „rzeźbą w ruchu”. Zostaje ona niejako wkomponowana w codzienną rzeczywistość. Paradoksalnie nie jest ona tylko dziełem sztuki, ale przedmiotem wkomponowanym we współczesną rzeczywistość. Jest dziełem sztuki o tyle, o ile ujrzymy w niej dzieło sztuki. Uznaje się, że prekursorem sztuki kinetycznej był Alexander Carder, który tworzył swoje dzieła w pierwszej połowie dwudziestego wieku, jeszcze przed wybuchem drugiej wojny światowej. Zasłynął on przede wszystkim z rzeźby nazwanej „mobile” z 1931 roku. Była to rzeźba kinetyczna z metalu, która poruszała się pod wpływem powietrza albo zmiany tempeatury. Inni sławni artyści tworzący podobne dzieła to między innymi Yaacov Agam, David Ascalon i Fletcher Benton czy bardziej znany Marcel Duchamp. Choć za prekursora uznaje się Cardera, nie oznacza to, że rzeźba kinetyczna nie interesowała artystów we wcześniejszych latach. Sztuka kinetyczna to jeden z elementów sztuki awangardowej. Wykorzystywali ją już w latach dwudziestych między innymi konstruktywiści, ale nie był to pełen rozkwit tego nurtu. Pełen rozkwit twórczości kinetycznej i jej niezwykła popularność przypadły na lata sześćdziesiąte dwudziestego wieku. W tamtym okresie awangardowe eksperymenty odgrywały bardzo znamienną rolę, jeśli chodzi o definiowanie sztuki wobec nowych realiów życia. Postawienie podobnej rzeźby w centrum wielkiego miasta kazało niejednokrotnie zapytywać o dzieło sztuki samo w sobie: jego miejsce w świecie i miejsce sztuki. W Polsce rzeźba kinetyczna, znana na świecie od lat sześćdziesiątych, nigdy nie była zbyt popularna jako środek ekspresji artystycznej. Dopiero w listopadzie 2014 roku, na elbląskiej Modrzewinie, postawiona została pierwsza rzeźba kinetyczna. Zaprojektował ją japoński artysta Kaoru Matsumoto, który jest światowej sławy twórcą znanym głównie w Azji i Australii. Matsumoto od lat związanym jest ze sztuką kinetyczną i jej poświęca swój czas. Rzeźba kinetyczna Japończyka została stworzona ze stali nierdzewnej, a jej podzespoły wykonano z tytanu. Mechanizm tej rzeźby jest napędzany siłą wiatru. Rzeźba kinetyczna to swoisty symbol nowoczesnej sztuki otwartej na zmiany technologiczne i przemiany cywilizacyjne.