Logika, rzeczywistość, sztuka

painting-98056_1280Ład i porządek – coś, o czym często się wspomina. W istocie – ład i porządek powinny istnieć w wielu dziedzinach życia. Należy jednak pamiętać, że każda dziedzina naszego życia jest inna. Ład i porządek powinny istnieć w naszym domu, w fabryce, w szkole. Ale czy powinny istnieć w sztuce? Cóż, w sztuce różne są kierunki i prądy. W jednych dziełach znajdziemy logikę, ład i skład. A w drugich niekoniecznie. Warto tutaj wspomnieć o surrealizmie. No właśnie. W surrealizmie nie wszystko powinno być racjonalne.

Niektórzy wieżą w rozwagę, planują. Niektórzy uważają, że wszystko powinno być przemyślane i powiązane w jedną całość. Ale surrealiści mają nieco inny pogląd. Ten wywodzący się z Francji pogląd w sztuce z początku był obecny jedynie w literaturze. Z czasem zaczął przenikać do filmu, sztuk plastycznych, a nawet teatru. Racjonalizm – oto coś, co zostało w surrealizmie odrzucone. A dzieła te są na pograniczu snu, jawy, halucynacji itd. Nierzadko będziemy tutaj mieli do czynienia z groteską. No bo wyobraźmy sobie utwór, w którym treść jest lekko zdumiewająca. A na czym to polega? Wyobraźcie sobie bohatera utworu – poetę, który pewnego wieczora siadł przy swoim biurku. Miał zacząć pisać, ale wena jakoś go opuszczała. Postanawia więc napić się kawy. Wstaje więc i zmierza do kuchni, a po drodze się potknie. Rozboli go noga i będzie musiał jakoś dokuśtykać do najbliższego krzesła. Siądzie więc. Ale zauważy, że oto na stole stoi wczorajsza kawa. Wprawdzie to nie to samo co dzisiejsza, ale ponieważ boli go noga i nie może chodzić, postanawia napić się wczorajszej. Wypija ją i chwilę siedzi w milczeniu. Robi się miły nastrój. Nagle przez okno wlatuje wróbel. Ale to właściwie nie wróbel tylko jakiś fantastyczny ptak. A w pokoju zaczynają dziać się dziwne rzeczy. Po jakimś czasie wszystko nagle wraca do normy. Czy to sen czy jawa? Oto właśnie surrealizm.

W surrealizmie mamy stałe przeplatanie się elementów snu i jawy. Zresztą surrealiści byli zainteresowani hipnozą, automatycznym pisaniem i podobnymi motywami. W ten sposób chcieli oni dotrzeć do wnętrza każdego z nas, do zbadania sfery nieświadomości. To ją uważali za najważniejszą. Tutaj wyraźnie widać przeciwieństwo racjonalizmu i tym podobnych nurtów.

Na uwagę zasługują rzeźby i obrazy stworzone przez przedstawicieli surrealizmu. Znajdziemy w nich elementy nierealistyczne. Elementy, które miały wprowadzać element chaosu, powodować zacieranie się granicy pomiędzy jawą, a halucynacjami. Jak całość ich twórczości. Rzeźby wykonane przez surrealistów przedstawiają postacie, które w ogólnym zarysie przypominają stworzenia z tego świata, ale są zdeformowane lub mają dodane całkowicie odmienne elementy.

Surrealiści niekiedy byli postrzegani jako ludzie, którzy postradali zmysły. W istocie – zajmując się takimi motywami można z czasem zatracić rozróżnienie na to, co jest realne i co jest nierealne. Ale o to właśnie chodzi. Tutaj musimy dotrzeć do naszego wnętrza. Albowiem to tam skrywa się to, co najważniejsze. Umysł racjonalny to jedno, najwięcej w człowieku dzieje się w jego wnętrzu.

Add Comment